Verpakkingen in een nieuw (oud) jasje: de impact van de PPWR voor e-commerce

Vanaf 12 augustus 2026 verandert de manier waarop ondernemers met verpakkingen omgaan ingrijpend. Met de ‘Packaging and Waste Regulation’ (EU) 2025/40 (PPWR) introduceert de EU één uniform juridisch kader voor verpakkingen en verpakkingsafval. Deze verordening geldt rechtstreeks in alle lidstaten, dus ook in Nederland. Wat houdt de PPWR in? Welke verplichtingen gelden er en welke stappen kunnen webshops en andere e-commerceplatforms nu al ondernemen om goed voorbereid te zijn?

Door: Rogier van Rijn

De noodzaak voor deze regels is duidelijk. De hoeveelheid verzendingen en daarmee verpakkingen blijft toenemen. Met als gevolg dat het verpakkingsafval in de Europese Unie (EU) tussen 2009 en 2025 aanzienlijk is toegenomen.

Voor wie?

Onder de PPWR geldt een brede definitie voor verpakkingen: alles wat een product bevat, beschermt, bundelt of vervoert valt eronder. Dat betekent dat niet alleen de productverpakking, maar ook verzenddozen, opvulmateriaal en zelfs tape en labels onder de regels vallen. Voor e-commerce komt het er praktisch op neer dat vrijwel de gehele logistieke keten zal worden beïnvloed.

De PPWR maakt onderscheid tussen de volgende actoren:

Producenten: fabrikanten, importeurs of distributeurs die een verpakking of verpakt product voor het eerst op de markt brengen. Breng jij producten (met verpakking) voor het eerst op de EU-markt? Dan ben je producent en eindverantwoordelijk voor compliance. Producenten moeten zorgen dat verpakkingen voldoen aan eisen van minimalisatie, recyclebaarheid en registratie. Deze registratie geschiedt bij een nationaal producentenregister, waarbij wordt aangegeven welke en hoeveel verpakkingen worden gebruikt.

Fabrikanten: de partijen die verpakkingen produceren of laten produceren. Fabrikanten zorgen dat verpakkingen technisch voldoen aan de eisen (zoals materiaalkeuze en recyclebaarheid) en leveren de bijbehorende technische documentatie. Daarnaast zijn zij verplicht tot het opstellen van een conformiteitsverklaring: een document waarmee wordt aangetoond dat alle verpakkingen aan alle eisen voldoen. Heb je minder dan tien medewerkers, dan hoef je dit niet zelf op te stellen en ligt de verplichting bij de EU-leverancier. In de praktijk ben je als webshop afhankelijk van deze informatie voor je eigen compliance.

Importeurs: partijen die verpakkingen uit een derde land in de EU op de markt brengen. Importeer je producten van buiten de EU? Importeurs dienen zelf te controleren of verpakkingen voldoen aan de PPWR. Je kunt dit dus niet volledig bij je leverancier neerleggen.

Distributeurs: partijen die verpakkingen verder aanbieden op de markt. Distributeurs hebben een controleplicht om na te gaan of de verpakkingen zijn voorzien van een conformiteitsverklaring.

Ondersteunende ketenpartijen: zoals fulfilmentpartners en leveranciers. Zij leveren informatie of voeren processen uit, maar jij blijft verantwoordelijk. Denk aan het voorkomen van buitensporige verpakkingen of het gebruik van niet-recyclebare materialen.

Kortom, verpak of verstuur je producten, dan heb je verplichtingen onder de PPWR. De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij je leverancier, maar ook bij jouw eigen keuzes in verpakking en logistiek.

Welke eisen?

De PPWR treedt gefaseerd in werking, waardoor bedrijven en hun partners tijd hebben zich aan te passen. De PPWR stelt concrete eisen aan hoe verpakkingen moeten worden ontworpen, gebruikt en gecommuniceerd. Een overzicht van de verschillende verplichtingen:

2026 Start toepassing

Per 12 augustus van dit jaar moeten alle verpakkingen voldoen aan basisvereisten voor veiligheid, geschiktheid en minimalisering van materiaalgebruik. Dat betekent onder meer dat verpakkingen geen schadelijke stoffen (zoals PFAS en zware metalen) boven grenswaarden mogen bevatten, grotendeels recyclebaar moeten zijn en zo licht en compact mogelijk worden ontworpen.

2028 Uniforme etikettering

Vanaf 12 augustus 2028 moeten verpakkingen voorzien zijn van een uniform materiaallabel. Dit label bevat een type-, batch- of serienummer, geeft aan van welk materiaal de verpakking is gemaakt en hoe deze moet worden verwerkt.

2029 Hergebruikslabel en digitale informatie

Vanaf 12 februari 2029 krijgen herbruikbare verpakkingen een hergebruikslabel en vaak een QR-code met informatie over gebruik, onderhoud en het aantal hergebruikscycli. Dit sluit aan bij de verplichting om verpakkingen, waar relevant, geschikt te maken voor hergebruik.

2030 Hergebruik en recycleerbaarheid

Vanaf 2030 gelden strengere eisen. Minimaal 40 procent van de transportverpakkingen moet herbruikbaar zijn binnen een systeem. Daarnaast mag maximaal 50 procent van het volume uit lege ruimte bestaan. Verpakkingen moeten voldoen aan minimale recycleerbaarheidscriteria en kunststof onderdelen moeten een verplicht aandeel gerecycled materiaal bevatten.

Praktische invulling

Bovenstaande deadlines lijken misschien nog een stip aan de horizon, maar de praktijk is dat aanpassingen tijd kosten.

• Breng je verpakkingen volledig in kaart

Maak per product en leverancier inzichtelijk welke materialen worden gebruikt.

• Richt je fulfilmentproces slim in

Zorg dat je magazijn en verpakkingsproces geen overbodige verpakking stimuleren. Denk aan richtlijnen voor medewerkers en standaardkeuzes per producttype.

• Optimaliseer je verzendverpakking

Kijk kritisch naar doosformaten en opvulmateriaal. Werk met passende verpakkingen en verminder lege ruimte om te voldoen aan de minimalisatie-eis.

De verantwoordelijkheid ligt in de basis bij producenten, mede wegens de uitgebreide producenten verantwoordelijkheid (UPV). Fabrikanten moeten zorgen voor een compliant ontwerp en de juiste documentatie, terwijl importeurs en distributeurs controleren of verpakkingen aan de eisen voldoen. Voor e-commerce betekent dit dat ondernemers zelf actief moet sturen op de verpakkingskeuzes en niet volledig kunnen vertrouwen op ketenpartners.

Rogier van Rijn is Legal Counsel bij ICTRecht.