Heeft de pakketmarkt echt nieuwe EU-regels nodig?

De EU Delivery Act moet het postkader uit 1997 moderniseren voor een wereld waarin briefvolumes zijn gehalveerd en pakketvolumes zijn meer dan verdubbeld. Een kader gebouwd voor brievenpost past niet meer bij een markt die draait op e-commerce. De voorgestelde EU Delivery Act moet dat repareren: betaalbare bezorging, eerlijke concurrentie, sterkere consumentenbescherming, grensoverschrijdende e-commerce en eerlijke kansen voor MKB-ers. Zijn er echt nieuwe regels nodig?

Een specifiek voorstel, de Universele Postdienst (UPD) uitbreiden naar e-commercepakketten, lost het verkeerde probleem op. Het creëert een ongelijk speelveld tussen universele dienstverleners en private vervoerders, terwijl de sector zelf al aantoont dat concurrentie werkt. Webshops hebben tegenwoordig meer verzendopties dan ooit. Vandaar ook het verzet van pakketbedrijven, die stellen dat de data laten zien dat de markt functioneert, tegenover consumentenorganisaties die juist concrete kwaliteitsdoelen willen. Een voorspelbaar gevecht.

Terwijl dat gevecht wordt uitgevochten, is de macht in de markt al ergens anders naartoe verschoven. Multicarrier-platforms als Sendcloud, nShift, Packlink en Seven Senders zitten inmiddels tussen webshop en vervoerder in. Zij beheren de routering, de tariefvergelijking en de trackingdata, en weten dus precies welke vervoerder waar goed en slecht presteert.

Tegelijk kiezen Coolblue, Nike, Bol met Ampere, Amazon en de bedrijven die online levensmiddelen leveren voor meer controle op de keten met eigen vervoer of een hybride model, waarbij ze de lucratieve zendingen zelf doen en de rest uitbesteden. De macht verschuift dus niet tussen vervoerders onderling, maar naar ketenregisseurs erboven. DHL bundelt via Strategy 2030 zijn divisies tot end-to-end fulfillment met AI. Zo schuift DHL van vervoerder naar de platform.

We hebben geen generieke UPD-achtige regels nodig voor PostNL of DHL. Wat wel zou helpen: platforms die nu al data verzamelen, verplichten die overdraagbaar, gestandaardiseerd en zichtbaar te maken. Open-datavereisten voor multicarrier-platforms beschermen consumenten effectiever dan elk kwaliteitsdoel dat alleen op vervoerders wordt geplakt. En bieden kansen voor een betere dienstverlening.

Het achterliggende probleem blijft namelijk structureel, niet regelgevend. De consument heeft nu geen enkele invloed op de vervoerder. Alleen de verzender heeft die, en die optimaliseert op kosten. Van bijna 20.000 door Radar ondervraagde consumenten kreeg 60 procent hun pakket niet thuisbezorgd, ondanks een duidelijke afspraak en terwijl ze thuis waren. Die consumenten verdienen een vergoeding voor bezorgleed.

Een betere EU Delivery Act is een kans om het marktfalen op te lossen, maar alleen als die zich richt op de laag waar de macht daadwerkelijk zit, bij de platforms, in plaats van op de laag waar het gevecht traditioneel en snoeihard wordt uitgevochten. Minder UPD, meer open data.