Wakker worden, het feest is voorbij

De cijfers van PostNL over het eerste kwartaal van 2026 zijn een wake-upcall voor iedereen in e-commerce. Het pakketvolume daalde met 7,1 procent. Dit is de nieuwe realiteit. Het feest is voorbij. De jaren van dubbele groeicijfers in e-commerce liggen al een tijdje achter ons. We zitten in de sector nog volop in de ontkenningsfase.

Na het coronafeest van 2020 en 2021, met groei van soms 25 procent per jaar, zijn we inmiddels vijf jaar verder. De markt is volwassen, verzadigd en keihard. De verwachting dat groei vanzelf terugkomt, is een gevaarlijke illusie. Het is tijd om de rekening op te maken en scherpe keuzes te maken.

PostNL's volumedaling komt uit twee richtingen. De binnenlandse volumes daalden 5,5 procent, gedreven door lagere consumentenbestedingen en geopolitieke onzekerheid. Nederlanders kopen minder online. En wie dat niet in zijn eigen cijfers ziet, kijkt niet goed genoeg. Daarbovenop daalden de internationale volumes van Aziatische webshops zelfs met 13,2 procent, mede door bewuste contractonderhandelingen van PostNL zelf. De goedkope volumestroom uit China droogt op. Dat raakt iedereen in de keten, ook de webwinkels.

Fundamentele reset

De pakketmarkt staat voor een fundamentele reset. Te veel capaciteit, te weinig marge en een aanhoudende prijzenslag. Het resultaat is een race to the bottom waarbij service, kwaliteit en arbeidsomstandigheden als eerste sneuvelen. Webwinkels dragen hier zelf aan bij door structureel de goedkoopste bezorgoptie te kiezen. Begrijpelijk vanuit kostenperspectief, maar niet langer houdbaar in een markt zonder automatische groei. De consument is volledig uit beeld geraakt.

De Coalition of Change, een initiatief van Thuiswinkel.org, wijst de weg: verschuif van altijd-zo-snel-mogelijk naar bezorging op het moment dat het beste past. Uit data blijkt dat slechts 20 tot 25 procent van alle bestellingen echt haast heeft. Meer regie voor de consument over dag en tijdvak leidt tot gelijkmatigere ketenstromen, betere planning en lagere kosten; voor bezorgers en voor jou als webwinkel. Sommige webwinkels bieden dit al aan: 56 procent geeft consumenten inmiddels de optie tot latere bezorging. De rest loopt achter.

PostNL kiest zelf al voor waarde boven volume. Die strategische omslag moet ook bij webwinkels plaatsvinden. Stop met de goedkoopste bezorger als automatische standaardkeuze. Investeer in de beste bezorgervaring, want consumenten onthouden hoe hun pakketje aankwam; niet wat het heeft gekost.

Durf te investeren

In een geconsolideerde markt zonder dubbele groeicijfers win je niet op prijs, maar op vertrouwen, loyaliteit en terugkerende klanten. De double digit growth komt niet meer terug. Maar wie nu durft te investeren in kwaliteit en innovatie, speelt straks in de Europese Champions League. De rest kijkt toe.