E-commerce in ... Zuid-Afrika

Twinkle zoekt letterlijk de grens op. In de rubriek Grenzeloos laat de redactie haar licht schijnen op een e-commerce ontwikkeling in een land dat niet vaak aan bod komt, maar zeker de moeite waard is om te bespreken. Deze keer: online groei in Zuid-Afrika.

Echter Zuid-Afrika ontwikkelt zich steeds nadrukkelijker tot een van de interessantste digitale retailmarkten van het continent. De markt groeit stevig, consumenten shoppen steeds vaker mobiel en internationale spelers als Amazon, Shein en Temu hebben een oogje op het land. Maar wie naar Zuid-Afrika kijkt, ziet vooral een markt waarin logistiek misschien wel belangrijker is dan de webshop zelf.

Focus op techniek

Dat blijkt onder meer uit de recente investering van 2,65 miljoen dollar in Shiprazor, een logistieke startup uit Kaapstad. Het bedrijf wil het versnipperde e-commerce- en bezorglandschap in Zuid-Afrika efficiënter maken. Via één koppeling krijgen webshops toegang tot meer dan twintig vervoerders, waarbij het platform automatisch routes, kosten en levertijden optimaliseert.

Die focus op logistiek is niet toevallig. Zuid-Afrika geldt als de meest ontwikkelde e-commercemarkt van sub-Sahara Afrika, maar kampt tegelijkertijd met forse infrastructurele uitdagingen. Bezorging buiten de grote steden blijft complex en duur, terwijl veiligheid eveneens een rol speelt. De groei van online retail heeft bovendien geleid tot een stijging van overvallen op bestelwagens van bezorgdiensten; een probleem waar logistieke spelers nadrukkelijk rekening mee moeten houden.

Tegelijkertijd groeit de markt hard. Volgens verschillende marktonderzoeken verdubbelde de online omzet in enkele jaren tijd, terwijl e-commerce inmiddels richting 10 procent van de totale retailmarkt beweegt. Die groei wordt vooral aangejaagd door mobiel internet. Smartphones vormen voor veel Zuid-Afrikanen de primaire toegang tot online winkelen. Daarnaast neemt het gebruik van digitale betaalmethodes snel toe, al blijft cash in delen van het land nog altijd belangrijk.

Lokale tegenhanger

De grootste speler binnen South African e-commerce is nog altijd Takealot. Het platform, onderdeel van tech-investeerder Naspers, geldt als de lokale tegenhanger van Amazon en verkoopt vrijwel alles: van elektronica en huishoudelijke apparaten tot speelgoed, beauty en boodschappen. Het eigen logistieke netwerk geeft het bedrijf een sterke positie in de markt.

Daarnaast spelen fashionplatformen een belangrijke rol. Superbalist richt zich op mode, schoenen, beauty en lifestyleproducten voor een jong stedelijk publiek. Ook Bash, onderdeel van retailgroep TFG, groeit snel met een combinatie van fashion, beauty en homeproducten.

Internationale spelers proberen ondertussen voet aan de grond te krijgen. Amazon lanceerde in 2024 officieel een Zuid-Afrikaanse marketplace, terwijl Chinese platforms Temu en Shein vooral populair zijn onder prijsbewuste consumenten. Daarnaast spelen retailers als Makro een belangrijke rol in online verkoop van elektronica, huishoudelijke artikelen en bulkproducten. Ook marktplaats Bob Shop (voorheen Bidorbuy) behoort tot de bekendste e-commerceplatformen van het land.

Niet vanzelfsprekend

Wat Zuid-Afrika extra interessant maakt, is dat de markt nog volop in ontwikkeling is. Grote spelers investeren fors in logistiek, dark stores en pick-uppoints, terwijl tegelijkertijd nieuwe bezorgmodellen ontstaan voor moeilijk bereikbare gebieden en townships. Thuisbezorging is lang niet overal vanzelfsprekend, waardoor alternatieve afleverpunten populairder worden.