Digitale toegankelijkheid is voor veel e-commerce organisaties nog steeds een niet-afgevinkte to do op de backlog. Iets wat moet, ooit. Voor Level Level is het al tien jaar een vanzelfsprekende kwaliteitsstandaard. Managing director Christien van de Sande en accessibility-specialist Fabio Bindels: ‘Het web moet voor iedereen werken. Punt.’
Tekst: Christien van de Sande en Fabio Bindels
De beste webwinkels van Nederland zijn beter geworden. Maar wie alleen naar scores en technische verbeteringen kijkt, mist het echte probleem. De afgelopen jaren is digitale toegankelijkheid steeds hoger op de agenda gekomen. De invoering van de European Accessibility Act heeft veel organisaties wakker geschud. Dat bleek heel duidelijk uit ons jaarlijkse onderzoek naar de vijftien grootste webwinkels van Nederland. De gemiddelde toegankelijkheidsscores waren verbeterd met 15 procent, dat is in vijf jaar tijd de grootste stijging die we hebben gezien.
Dat is goed nieuws. Maar er zit een ongemakkelijke conclusie onder: zelfs de beste webwinkels zijn nog niet automatisch toegankelijk. Niet omdat deze organisaties niets doen. Integendeel. Veel teams investeren serieus in toegankelijkheid en dat zie je terug. Zo vertelde Hema (Twinkle 5) al dat er flinke verbeteringen worden doorgevoerd. In ons onderzoek zien we dat ook terug. Gebruikers die geen muis kunnen gebruiken, kunnen inmiddels zonder problemen een bestelling afronden.
Toch is daarmee het probleem niet opgelost. Een webshop kan op veel onderdelen sterk verbeterd zijn en een klant met een beperking alsnog laten vastlopen op één cruciaal moment in de klantreis. Precies daar zit volgens mij de interessantste les uit het onderzoek.
Een hogere score betekent niet altijd een betere winkelervaring
Voor ons onderzoek hebben we de vijftien grootste webwinkels van Nederland niet alleen automatisch gescand, maar ook handmatig getest. We hebben gekeken naar de volledige klantreis, van de eerste interactie met de website tot het afronden van een bestelling. Juist daar ontstaan de meest interessante inzichten.
Een automatische scan kan bijvoorbeeld aantonen dat een website technisch veel verbeterd is. Maar een schermlezergebruiker ervaart geen succescriteria of foutmeldingen. Het enige wat zo’n gebruiker wil is producten kunnen vinden en bestellen.
Dat verschil tussen technische kwaliteit en daadwerkelijke bruikbaarheid is misschien wel de belangrijkste les uit het onderzoek.
De koplopers laten zien dat verbetering mogelijk is
Webwinkels laten zien dat grote organisaties flinke stappen kunnen zetten. De investering in een betere digitale ervaring is duidelijk zichtbaar. Maar juist bij deze organisaties zien we ook waarom toegankelijkheid complex blijft.
Bij Coolblue bijvoorbeeld zien we een grote verbetering ten opzichte van eerdere metingen. Toch blijft de ervaring niet overal toegankelijk. Zo loopt een schermlezergebruiker nog tegen problemen aan bij onderdelen zoals het vergeten van een wachtwoord of interacties met de klantenservice.
Ook MediaMarkt laat zien hoe vooruitgang en resterende drempels naast elkaar bestaan. Zoals eerder beschreven (Twinkle 7) kunnen klanten met een toetsenbord of schermlezer een bestelling afronden, maar zijn bijvoorbeeld de taalswitch en delen van het categorieënmenu nog niet voor iedereen te bedienen. Joren Neef, director digital bij MediaMarkt Benelux, benadrukt daarom dat toegankelijkheid een continu proces is van testen, verbeteren en opnieuw evalueren. Het probleem zit vaak dus in de details van de complexe interacties.
De laatste meter van de klantreis is het moeilijkst
Veel organisaties beginnen met laaghangend fruit: kleurcontrasten verbeteren, alt-teksten toevoegen et cetera. Dat zijn belangrijke onderdelen. Maar toegankelijkheid wordt pas echt getest wanneer iemand een taak probeert uit te voeren.
Een opvallend voorbeeld uit het onderzoek is Plus. De klant kan producten bekijken en een bestelling voorbereiden, maar loopt vast bij het kiezen van een filiaal. De lijst met winkels is niet volledig met het toetsenbord te bedienen. Zonder die keuze kan de bestelling niet worden afgerond. Voor een organisatie lijkt dat misschien één van de items op de checklist die moet worden opgelost, maar in de realiteit betekent dit het einde van de klantreis.
Dat verschil in perspectief is belangrijk. Een webshop bestaat uit doelen die klanten willen bereiken.
De snelste route naar een toegankelijke webshop
Toegankelijkheid hoeft niet ingewikkelder te worden gemaakt dan nodig. Organisaties hoeven niet dagelijks alle eisen uit de EN 301 549 of de WCAG-richtlijnen opnieuw te controleren. Begin bij de klant: kan die zelfstandig zijn doel bereiken? Heeft iemand die geen muis kan gebruiken een fijne winkelervaring? Kan een schermlezergebruiker een product vinden, een winkelmandje openen en zelfstandig betalen? En misschien nog belangrijker: is deze ervaring beter of slechter dan die van je concurrentie?
Door deze vragen structureel mee te nemen in je ontwikkelproces, heb je zonder dat je het misschien door hebt al een groot deel van de belangrijkste toegankelijkheidsproblemen aangepakt. Voeg daar een snelle automatische scan aan toe om veel voorkomende technische problemen vroeg te signaleren en je hebt een sterke basis gelegd.
Een periodieke verdieping blijft daarnaast belangrijk. Een uitgebreide toegankelijkheidsevaluatie door specialisten helpt om ook de minder zichtbare problemen te vinden en te beoordelen of de website structureel voldoet aan de eisen uit de Europese norm (EN 301 549). Maar doordat de belangrijkste gebruikersscenario's al goed zijn getest en verbeterd, verschuift zo'n evaluatie van het vinden van grote blokkades naar het verder verbeteren van de kwaliteit.
Uiteindelijk telt de ervaring
De beste webwinkels van Nederland laten zien dat verbetering mogelijk is. Maar uiteindelijk gaat toegankelijkheid niet over de score op een rapport, maar over de vraag of iedere klant zelfstandig kan doen waarvoor hij naar de webshop komt. Bekijk het volledige onderzoek op level-level.com.

Er is op dit moment 0 keer gereageerd op:
Waarom zelfs de beste webwinkels nog niet digitaal toegankelijk zijn